Zoek:

Inhoudstafel website:

Verloren strijd tegen online piraterij

  • Jorn De Boever
Publicatiedatum: 06/05/2009

De auteursverenigingen hebben de strijdbijl over de zogenaamde ‘online piraterij’ nog steeds niet begraven. De Zweedse overheid heeft er via een wetswijziging voor gezorgd dat de ISP’s, de internet toegang leveranciers zoals Telenet en Belgacom in België, kunnen verplicht worden om illegale downloaders kenbaar te maken (DS, 9 april). Zweden werkt de laatste tijd zeer actief aan een opkuisoperatie gezien ook The Pirate Bay, een populaire website die gebruikers verwijst naar meestal illegale bestanden, er zwaar onder vuur ligt in een rechtszaak. Het is echter maar zeer de vraag of al deze veldslagen ook resulteren in het winnen van de oorlog.
Even een kort overzicht van de strategische wapens van de auteursrechtenorganisaties tegen het illegaal downloaden. Vroeger trachtten de auteursverenigingen piraterij te ontmoedigen door links en rechts gebruikers voor te rechter te dagen en file-sharing netwerken te vervuilen met valse bestanden. Maar deze strategieën leidden tot weinig resultaat aangezien het illegaal uitwisselen van bestanden bleef groeien en het negatieve publiciteit opleverde voor de media-industrie, die eigenlijk zijn eigen klanten daarmee tegen de schenen schopte. Tegenwoordig richten ze hun pijlen op de ISP’s die men medeverantwoordelijk wil stellen voor wat er over hun netwerk loopt. In België heeft bijvoorbeeld de auteursvereniging Sabam een rechtszaak aangespannen tegen Scarlet waarbij men deze ISP wil verplichten om het illegaal verkeer uit te filteren. Scarlet houdt tot op vandaag staande dat de filteringtechnieken nog niet voldoende geëvolueerd zijn om dit toe te passen.

Deze vergeldingsacties tegen gebruikers en ISP’s schieten naar mijn mening grotendeels hun doel voorbij. Begrijp mij niet verkeerd, ik ben ook van mening dat de makers van een muziekstuk of een film vergoed moeten worden voor hun creatie. Maar de mediagiganten moeten zich afvragen waarom het illegaal uitwisselen van bestanden een sociale norm is geworden.

Laten we daarom het ‘pre-internet’ tijdperk vergelijken met de huidige situatie op gebied van series en films. Voor het internet gecommercialiseerd werd, bestond de media-industrie uit een vaste, chronologische waardeketen: de meeste films en series werden gecreëerd in Hollywood, vervolgens werden deze uitgebracht in de bioscopen, daarna werden ze verkocht op cassette, en ten slotte mochten de omroepen het uitzenden. Deze keten werd dan nog eens op verschillende tijdstippen herhaald in diverse regio’s in de wereld. De industrie had toen een duidelijk model waar men volledige controle over had.

Maar, het internet heeft ervoor gezorgd dat de fundamenten van de media-industrie grondig door elkaar werden geschud door de controle aan de gebruikers te schenken. De industrie keek lijdzaam toe hoe de gebruikers zichzelf meer macht toekenden en steeds meer zelf gingen bepalen wat wel/niet beschikbaar en populair was. De reacties van de mediabedrijven bleven niet lang uit: een repressieve houding waarbij men het oude model bleef verdedigen. Het illegaal uitwisselen van bestanden werd als een belangrijke bron van inkomstenverlies beschouwd. Maar deze stelling dient genuanceerd te worden vanuit onderzoeken die hiernaar werden gevoerd. Uit een Nederlands onderzoek blijkt immers dat mensen die illegaal bestanden downloaden minstens even veel of zelfs meer bestanden legaal aankopen. Bovendien zou men veel van de illegaal gedownloade bestanden waarschijnlijk niet aankopen indien het niet illegaal beschikbaar zou zijn. Maar algemeen gezien bestaat er geen eenduidige antwoord op de vraag in welke mate de industrie inkomsten misloopt door het illegaal delen van bestanden. Maar het lijkt aannemelijk dat er een licht negatief effect is op de omzet van de industrie.

Maar in plaats van de consument via allerlei wegen aan te vallen, zou de industrie er beter aan doen om na te gaan waarom gebruikers hun toevlucht zoeken tot file-sharing systemen. Laten we daarom eens kijken naar enkele resultaten van een onderzoek dat we in België en Nederland gevoerd hebben naar de motivaties van gebruikers van file-sharing netwerken. Het gratis aspect is uiteraard één van de redenen om gebruik te maken van dergelijke systemen, maar lang niet de enige. Twee andere belangrijke redenen om gebruik te maken van file-sharing netwerken zijn controle over de bestanden en de toegankelijkheid. Veel gebruikers uitten hun ongenoegen over het feit dat de televisiezenders hen opdringen welke programma’s ze wanneer kunnen bekijken. Via file-sharing netwerken kan men onafhankelijk van de programmagidsen beslissen welke series of films men wanneer wenst te bekijken. Daarnaast bekijken veel gebruikers ook films en series die niet in België worden uitgezonden. Dus er is een grotere toegankelijkheid tot films en series op het internet. Daarnaast is men ook niet gebonden aan de geografische release datums waardoor men series als Lost en Prison Break kan bekijken van zodra het in Amerika wordt uitgezonden. Uit deze analyse blijkt dat de consumenten bepaalde behoeften en noden hebben waar de media-industrie er nog niet in geslaagd is om hieraan tegemoet te komen.

De industrie moet zijn lessen trekken uit de populariteit van file-sharing netwerken. Door de komst van het internet kan men zich niet blijven vasthouden aan de oude geografische landsgrenzen. Gebruikers spenderen steeds meer tijd online (DS, 9 april), waar zij zelf de controle over hebben. De media-industrie moet zich dringend een spiegel voorhouden en zich afvragen of het huidige model nog haalbaar is. De geografische licenties voor series en films stemmen in die zin totaal niet overeen met de grenzeloze online wereld. De Noorse omroep, NRK, heeft dit begrepen en heeft beslist om sommige programma’s onbeperkt online aan te bieden via Bittorrent. De auteursverenigingen kunnen nog steeds halsstarrig trachten om file-sharing netwerken een halt toe te roepen. Maar, de geschiedenis leert ons dat gebruikers zeer inventief zijn om nieuwe manieren te vinden om bestanden blijven uit te wisselen. De mediagiganten kunnen blijven proberen om deze veldslagen te winnen, maar de oorlog is al lang verloren. De gebruikers hebben dank zij het internet controle en directe toegang tot inhoud verworven. Het is nu aan de industrie om aan deze behoeften tegemoet te komen.




Uw reactie achterlaten:


(*) Verplichte velden

Uw e-mail adres zal nooit publiek vertoond worden op de site.

Enkel volgende elementen worden aanvaard bij het versturen van uw reactie:

  • * em
  • * strong
  • * blockquote
  • * code