Nieuwsverzamelsites (news aggregators) zoals  Google News of Nieuws.be zijn Web-eigen manieren om met nieuws om te gaan:  nieuwsberichten van verschillende oorsprong worden automatisch verzameld en samengebracht op een overzichtssite, chronologisch of thematisch geordend.  Per bericht worden bepaalde gegevens, zoals de kop en (een deel van) de tekst van het oorspronkelijke artikel overgenomen, soms met een verkleinde versie van de afbeeldingen. Deze nieuwsaggregatie sites bieden geen eigen inhoud maar wel een selectie van elektronische inhoud die elders gepubliceerd werd. De lezer klikt op de kop van het item dat hem interesseert en wordt via een deep link naar de web site geleid, waar het artikel verschenen is.  De uitbater van de website waarop het artikel oorspronkelijk gepubliceerd werd (krantenuitgevers, maar ook televisiestations, bloggers of nieuwssites met eigen inhoud) kan bezwaar hebben tegen deze verspreiding van zijn auteursrechtelijk beschermde werken, het hoofdbestanddeel van de website waarin de uitgever (in de ruime zin) geïnvesteerd heeft.  Zijn toestemming wordt namelijk niet gevraagd en een vergoeding wordt door de aggregators niet betaald.  Bovendien gaat de lezer via de deep link rechtstreeks naar de artikelpagina, zonder langs de homepage te passeren. Hierdoor worden volgens sommige uitgevers minder lezers blootgesteld aan de advertenties op de hoofdpagina en verminderen deze in publicitaire waarde. Kan de “uitgever” zich verzetten tegen deze praktijken?

Vaak biedt de aggregatie dienst een opt-out mogelijkheid:  in principe wordt de inhoud van de nieuwssites opgenomen in de nieuws aggregatie site, tenzij de e-publisher laat weten dat hij zich hiertegen verzet.  Technisch bestaan er dus oplossingen om te verhinderen dat inhoud zo verspreid wordt.  Zo kunnen de Robots Exclusion standaards gebruikt worden, met hun extensies.  Daarnaast hebben uitgevers eigen technieken ontwikkeld, die hun specifieke noden beantwoorden, zoals Automated Content Access Protocol of ACAP of het microformaat hNews van AP.  Dit zijn geen manieren om de inhoud technisch te beveiligen (en dus ook niet als dusdanig beschermd), maar om de aggregator (zoekmachines, nieuws aggregatoren) in te lichten over de gebruiksbeperkingen.  Deze technische oplossingen berusten volledig op het vrijwillige engagement om de uitgedrukte wensen en beperkingen te respecteren.

Op basis van het auteursrecht kunnen “rechthebbenden” (in concreto auteurs en uitgevers) zich ook verzetten tegen het gebruik van hun werken en optreden tegen de “reproductie” en de “mededeling aan het publiek” van originele delen van een beschermd werk, bijvoorbeeld een tekst, een foto of een website. Aangezien een website als een databank beschouwd kan worden, kan de uitgever eventueel ook het sui generis databankenrecht inroepen om zich te verzetten tegen het gebruik van een “substantieel” deel of “herhaald en systematisch” gebruik van “niet-substantiële” delen van de inhoud van de databank.  Tenzij de exploitant van de nieuwsaggregator een wettelijke uitzondering kan doen gelden, moet hij de toestemming van alle rechthebbenden verkrijgen om de beschermde delen van de e-uitgave te gebruiken.

Intussen heeft de Belgische rechter zich in 2007 al over dergelijke diensten uitgesproken, op aansturen van Copiepresse - de beheersvennootschap die zich voor de Franstalige en Duitstalige dagbladuitgevers verzette tegen de manier waarop de artikelen en foto’s door Google gebruikt werden.  Google werd hierbij veroordeeld wegens schending van het auteursrecht en moest het inbreukmakende gebruik stop zetten.  In het bijzonder kwam de rechter tot het besluit dat het opnemen en de beschikbaarstelling van de beschermde werken zelf (in het bijzonder de foto’s en de tekst van de artikels) in de cache van Google’s zoekmachine en in de nieuwsdienst Google News gezien moesten worden als beschermde reproducties en mededelingen aan het publiek waarvoor dus de toestemming van de auteurs en/of uitgevers nodig was.  Google heeft nog geprobeerd te argumenteren dat deze gebruiken gedekt waren door de wettelijke uitzonderingen voor citaat en voor verslaggeving, maar de rechter was niet overtuigd.  Belangrijk was nog dat de rechter oordeelde dat het niet volstaat dat er technische protocollen zijn om gebruiksbeperkingen mee te delen – zelfs al engageert de aggregator om deze te respecteren – om aan een inbreuk te ontsnappen.  Het auteursrecht is namelijk geen verzetsrecht (opt-out) maar een recht om – voorafgaand aan het gebruik – de toestemming te geven of te weigeren. Zonder voorafgaande toestemming mocht Google de werken dus niet in de cache van de zoekmachine opnemen of weergeven in Google News, dus Google werd veroordeeld tot de staking van deze auteursrechtelijke inbreuken.  Tegen de beslissing werd hoger beroep aangetekend.  Ook het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen heeft zich in de Infopaq-zaak van 2009 uitgesproken in een zaak die van groot belang kan zijn voor nieuwsdiensten van allerlei slag.  Het Hof is namelijk tot de bevinding gekomen dat een onderneming die “media monitoring” diensten aanbiedt mogelijk het auteursrecht schendt wanneer het nieuwsartikelen verwerkt, met name wanneer tijdens zijn procédé (tijdelijke) reproducties van (fragmenten van) beschermde artikels gemaakt worden.  Of dit daadwerkelijk het geval is, moet de feitenrechter geval per geval nagaan.

(*) Verplichte velden

Uw e-mail adres zal nooit publiek vertoond worden op de site.

Enkel volgende elementen worden aanvaard bij het versturen van uw reactie:

• * em
• * strong
• * blockquote
• * code